GTA serisi, hem oyun dünyasını hem de müzikle kurduğumuz ilişkiyi değiştirdi. 1997 tarihli ilk GTA oyunundan GTA VI’ya kadar ilerleyeceğimiz bu yolculukta ilk durak serinin ilk üç oyunu.
Çevrimiçi müzik platformları yokken şarkıları nasıl keşfettiğimizi hatırlıyor musunuz? Televizyon, radyo, müzik forumları, dergiler, sinema olarak giden ve artık bir kısmının antik bir zamana ait olduğunu hissettiğimiz medya araçları sayesinde belki zaten var olan ancak bizler için yeni müziklere erişebildiğimiz nostaljik bir dönemdi. Bir kesim için ise bu kaynak oyunlar oldu. Grand Theft Auto, namıdiğer GTA serisinin yeni oyunu GTA 6’nın “Çıkacak mı? Kaç yıl oldu? Artık çıkmaz.” serzenişlerimiz arasında çıkış zamanı geldi. Siz bu yazıyı okurken 13 yıllık bekleyiş henüz bitmiş olacak.
Son dönemde sosyal medya, büyük markaların hatta spor kulüplerinin bile GTA temalı içerik üretmesine sahne oldu. GTA kültürel etkisi çok yüksek ve neredeyse 30 yıllık bir hikâyeye sahip oyun serisi. Peki bu eğlence sadece arabaya atlayıp şehirde gezinmekten mi ibaretti? Bir şehri keşfederken yaşadığımız heyecanı pekiştiren ve bizimle büyüyen bir müzik dünyası vardı bu hikâyenin. Bugün GTA için duyulan heyecanı, oyunun müzikle olan ilişkisinden bağımsız düşünmemiz imkânsız hale geldi.
1997 yılında hayatımıza giren bu seri, kurmaca isimlerle kaydedilen şarkılardan başlayacak, geçmiş dönemin hit şarkılarıyla müzik tarzımızı şekillendiren bir döneme uzanacak. Daha sonra işler öyle büyüyecek ki artık ünlü sanatçıların özel şarkılar kaydetmesine gelecek. Biz de bu dönüşümü üç bölümlük bir yazı dizisinde takip edeceğiz. Gelin bu uzun yolculuğun ilk durağını ziyaret edelim ve müzikle bir bütün haline gelmiş serüvenin ilk üç oyununa bir bakalım!

Gerçek Sanatçıların Kurmaca İsimlerle Şarkılar Kaydetmesi: GTA
GTA ilk oyunuyla 1997 yılında piyasaya çıktığında henüz DMA Design adlı İskoçya merkezli bir oyun ekibinin ortaya attığı fikirden ibaretti. 3 boyutlu grafikler sektörde kullanılmaya başladığı dönemde GTA işleri biraz daha basit tutmuş ve adıyla paralel bir araba hırsızlığı, araba yarışları ve kovalamaca mekaniklerinin olduğu bir oyunu tepeden bakışlı 2 boyutlu bir dünya içinde sunmuşlardı. Aksiyon türünü etkili kılan detaylardan biri olan müzik konusunda da farklı bir yol izlemek istediler.
Colin Anderson, Craig Conner ve Grant Middleton adlarındaki üç müzisyenle anlaşıldı. Amaç sahte isimlerle country, hip-hop, rock gibi pek çok farklı türün olduğu özgün şarkıların kaydedildiği bir oyun için radyo sistemi kurmaktı. Dönemin teknolojik sınırları içinde 74 dakikalık bir CD içine 14 dakikası oyun verisi olarak işleniyorken, geri kalan 60 dakikalık bölüm müziğe ayrılmıştı. Aslında bu bile GTA’nın oyun içi müziklere o dönem ne kadar önem verdiğini gösteren bir adım.
Bu adımın oyunun karakterine direkt işleyebilecek bir unsur olduğunun belki de kendileri de farkında değildi. Yeni müzikleri keşfetmenin, kaydetmenin çok kolay olmadığı o yıllarda insanlar oyunun ana amacından çıkarak bir arabaya atlayıp radyolar arasında gezindikleri şarkıları dinleyerek şehri keşfetmeye başlamıştı. Muhtemelen bazılarınız bunu okurken kafasında belli bir harita ve radyo kanalı canlandı bile. Evet oraya da geleceğiz ama adım adım gidelim.
Kendi Medyasını İçinde Yaratan Oyun: GTA II
GTA ilk oyunundaki aksak mekanikler ve zor oynanışa rağmen ruhuyla o kadar çok insanın sevdiği oyun oldu ki oyunun haklarına sahip olan BMG Interactive, Take Two firması tarafından satın alındı. Bu satın alma ile seri gelecekte sektörü değiştiren aktörlerden biri olacak firma olan Rockstar Games’in kontrolüne geçti. Geliştirici ekip aynı olmasına rağmen Rockstar firması oyunun dağıtımını üstlendi. Bunun anlamı da elbette daha büyük bütçeler, daha geniş bir dünya ve daha çok oyuncuya erişmek. Peki müzik bu işten geride kalacak mı?
DMA şirketi akıllıca bir hamle yaptı, var olan ruhu elindeki imkanlar dahilinde geliştirmeyi tercih etti. Gerçekte var olan şehirlerden esinlenen mekanlardan farklı olarak daha distopik bir geçmişe sahip içinde çetelerin köşebaşlarını tuttuğu ve medyayı da kontrol etmeye başlayan bu grupların oyunun içindeki kurgusal radyolardaki reklamlarda, kurgusal dj’lerin programlarında konuşulduğunu duymaya başladık. Bu yeni nesil oyunlarda veya serilerde artık genelgeçer bir fikir olsa da döneminde son derece akıllıca ve oyunun evrenine insanı çeken bir unsur olarak görüldü. Üstelik belli grupların güdümünde çalışan radyoların frekansları da yine bu grupların güçlü olduğu bölgelerde dinlenebilir özellikte oluyordu. Tabii ki bu gruplarla olan ilişkilerinizin de bölgede gezinmenize doğrudan etki edeceğini unutmamak lazım.
GTA müzik dinleyerek etrafta gezinebileceğiniz bir oyun olmaktan çıkarak kültürel etkileşimlerin gerçekleştiği ve bu gelişen müzik zevklerinin şekillenme biçimine doğrudan oynanışa etki ettiği bir hale büründü. GTA kendini dönüştürmeye devam ederken ilerleyen yıllarda popülariteye doğrudan etki edeceğinin farkında bile olmadığı başka bir işe de girmişti. Lisanslı müzikler!
Aksiyondan İbaret olmayan Bir Efsaneye Doğru: GTA III
GTA III bir devrim niteliğindeydi. 3 boyutlu grafikler ve açık dünya fikri artık serinin genetiğine işleyecekti. Bunun yanı sıra yapımcılar dinlenen radyoların ve şarkıların rastgele yerleştirilmediğini direkt olarak tanıtım kitapçıklarında duyurmaya başlamıştı. Bu duyurularda İtalyan mafyası klasik müzikler dinlerken, Jamaika kökenli çeteler dub tarzını veya hip-hop türünde şarkılar dinliyordu. 
Bu da yavaş yavaş GTA’nın yıllar içinde kendine has yarattığı hicivi oluşturmaya başladı. Bu basmakalıp özelikler özellikle kendi içinde karışık olan ama dışarıya bütün olarak görünen Amerika’nın tam bir temsili haline geldi. Serinin sadece şiddet içerikli bir oyun olmasının dışına çıkan bir toplumun aynası haline gelmeye başladığını görmeye başladık. Peki bu defa müzikler nerede duruyordu?
Seri, kültür çeşitliliğini farklı bir boyuta taşıdı. Büyük müzisyen Giorgio Moroder’ın imzasını taşıyan “Scarface” filminden tanıdığımız 5 şarkı oyunun içindeki Flashback FM’de çalıyordu. Sinemada izlediğimiz bir esere ait şarkıları yine aynı temada geçen bir oyunda görmek aslında sanatın interaktif olarak ne kadar farklı alanlardan tüketicisine ulaşabildiğini gözler önüne seren bir durumdu bu.
Diğer taraftan da iyiden dünya çapında popülerliği artan elektronik DJ setler MSX FM’de kendine yer buldu. Yapımcının müzikal vizyonu artık öyle bir yere erişti ki drum and bass ve jungle gibi gerçek hayatta dinleyicisi artan bir kitleyi de unutmadıklarını gösterdiler. Üstelik bunun arka arkaya tekrar eden şarkılardan ziyade, Calyx, Aquasky, Omni Trio gibi dönemin yükselişteki prodüktörlerin elinden çıkma uzun setlerle uygulanmış olması aslında bu serinin yıllardır tüketicisini ne kadar doğru anladığını gösteren bir etkiydi. GTA içerisinde kaybolacağımız dünyaların habercisi olmaya başlamıştı.
Haftalık Bültene Abone Ol
Yeni yazılar ve öne çıkanlar her hafta e-postana gelsin.
Yorumlar
Henüz yorum yok. İlk yorumu sen yaz!
Yorum yazmak için topluluğa katıl. Ücretsiz, bir dakika sürer.






