Altın Gün ile Garip ve Neşet Ertaş Üzerine

Altın Gün, yeni albümü Garip’te Neşet Ertaş’ın eserlerini kendi müzikal yaklaşımlarıyla yeniden yorumluyor. Grubun geçmişle kurduğu ilişkiyi, Türk müziğinden aldığı ilhamı ve yıllar içinde değişen müzikal anlayışını konuştuk.

1. Garip‘i dinlerken eski şarkıları yeniden çalmaktan çok, onların etrafında yeni bir dünya kurduğunuzu hissediyorum. Sizce bu albüm geçmişe mi dönüyor, yoksa geçmişi bugünün içine mi taşıyor?

Bence ikisini de yapıyor ama daha çok geçmişe dönüyor. Oldukça eski usul kayıt teknikleri, ekipmanlar ve enstrümanlar kullanıyoruz. Etkilendiğimiz müziklerin çoğu da geçmişten geliyor. Aslında 70’lerde Barış Manço, Erkin Koray, Selda Bağcan, Cem Karaca ve Moğollar gibi isimlerin yaptığını yapıyoruz: Geleneksel Türk halk şarkılarını alıp onları daha çağdaş bir bağlamda yeniden yorumluyoruz. Altın Gün‘ün diğer albümlerinde 80’lerden gelen etkiler de bulunabiliyordu. Ancak bu albüm, On ve Gece adlı ilk iki albümümüz gibi oldukça eski usul bir sound’a sahip.

2. Grup kadrosunda yaşanan değişikliklerden sonra Altın Gün dışarıdan hâlâ aynı grup gibi görünüyor. Ancak tahminimce grup içindeki pek çok dinamik de değişti. Sizce sizi en çok değiştiren şey ne oldu?

Her grup üyesi, gruba ve müziğe kendinden bir şeyler katar. Bizi nasıl değiştirdiğini ise dinleyicilerin değerlendirmesine bırakmak isterim.

3. Jasper’ın Türk müziğini keşfetmesi, Altın Gün hikâyesinin ayrılmaz bir parçası hâline geldi. Benim merak ettiğim ise bunun sonrasında neler olduğu. Bu müzikle bu kadar uzun süre iç içe yaşadıktan sonra sizi hâlâ heyecanlandıran şey ne?

Keşfedilmeyi bekleyen çok büyük bir Türk müziği repertuvarı hâlâ var. Ancak bizi dünyanın dört bir yanından müzikler de etkiliyor. Şarkılarımızda başka müzik türlerinden gelen pek çok etki bulunuyor ama bunlar her zaman kolayca fark edilmeyebilir. Gitar partisyonlarında kesinlikle reggae etkileri var. Perküsyonda ise Latin müziğinin izlerini duyabilirsiniz. Aslında Türk halk şarkılarını temel alıyoruz ama sonrasında önümüzde tamamen boş bir tuval oluyor.

4. Daha önce şarkı seçerken özellikle melodiyi ve akılda kalıcı nakaratları dikkate aldığınızı söylemiştiniz. Bir şarkının Altın Gün şarkısına dönüşebileceğini size ilk hissettiren şey genellikle ne oluyor? Ritim, sözler, sound ya da başka bir şey mi?

Bunu genellikle oldukça erken fark ediyoruz. Erdinç melodiyi ve akorları nasıl yorumlayabileceğimize dair bir fikirle geliyor. Çoğu zaman temponun nasıl olması gerektiğini de biliyor. Ardından birlikte çalmaya başlıyoruz ve şarkı genellikle çok hızlı bir şekilde şekilleniyor. Sonrasında bazen ayrıntıları oturtmak için uzun süre çalışmamız gerekiyor. Bazen de ilk birlikte çaldığımız hâliyle neredeyse tamamen hazır oluyor.

5. Garip albümünde yeniden Neşet Ertaş‘a yönelmek sizin için güvenli bir alan mı yarattı, yoksa tam tersine omuzlarınıza daha büyük bir sorumluluk mu yükledi?

Daha önce de onun yazdığı pek çok şarkıyı çaldık. Ayrıca Erdinç’in en sevdiği sanatçı o. Bu nedenle onun şarkılarına adanmış bir albüm yapmak bize oldukça doğal geldi. Elbette modern dönemin en efsanevi Türk müzisyenlerinden ve bestecilerinden biri olduğu için bu, büyük bir sorumluluk. Şarkıları geçmişte de pek çok sanatçı tarafından seslendirildi, bugün de seslendirilmeye devam ediyor. Bu durum, bizim de kendi yorumumuzu katmamızın önünü açıyor. Böyle bir projeye girişmeden önce ailesinden de izin istedik ve bize onay verdiler.

6. Altın Gün dışarıdan zaman zaman cover yapan bir grup olarak görülüyor. Ancak yaptığınız şey kopyalamaktan ziyade, şarkıları yeniden inşa etmek ve onlardan yeni bir şey yaratmak gibi hissettiriyor. Sizce bu iki yaklaşım arasındaki sınır nerede?

Bu şarkıların çoğunu caz müziğindeki standart parçalar gibi düşünmeyi seviyorum. Bunlar birer başlangıç noktası: Üzerine kendi dokunuşlarınızı ekleyebileceğiniz bir melodi, armoni ya da söz. Bizim de şarkılara kendi yorumumuzu kattığımıza inanmak istiyorum. Bir şarkının bütün düzenlemesini olduğu gibi alıp yeniden çaldığımız pek söylenemez.

7. İstanbul, Amsterdam, Berlin, Rotterdam ve daha pek çok şehirde sahne aldınız. Bazı şarkıların dünyanın her yerinde dinleyicilerle aynı şekilde buluştuğunu düşünüyor musunuz? Yoksa şehirden şehre tamamen farklı, beklenmedik tepkiler aldığınız şarkılar oldu mu?

Türkiye’de genel olarak çok daha fazla insanın bu şarkıları ezbere bildiğini fark ediyoruz. Seyircinin şarkılara eşlik etmesi ve ortaya çıkan enerji de bizi gerçekten mutlu ediyor. Bazen seyirciler arasında çok sayıda Türk olduğunu gördüğümüzde konserin setlist’ini biraz değiştirip halay parçalarına da yer veriyoruz. Genellikle buna bayılıyorlar. Bu yıl aldığım en beklenmedik tepki ise Malezya’daki konserimizdeydi. Seyircilerin büyük bir bölümü şarkılara, sözleri fonetik olarak telaffuz ederek ve oldukça yüksek sesle eşlik etti. Bunu beklemiyordum ama harikaydı.

8. İnsanlar sık sık Altın Gün’ün Türk dinleyicilerde nostalji ve gurur duygusu yarattığını söylüyor. Sizce bu tepki müziğinizin bilinçli olarak oluşturduğu bir şey mi, yoksa şarkılar zaten bu duyguları kendi içinde mi taşıyor?

Bence bu duygular zaten şarkıların içinde var. En sevdiğim şeylerden biri, insanların konserlerimize anne babalarını da getirdiğini görmek. Anne babalar orijinal şarkıları biliyor, çocukları ise bizim yorumlarımızı daha iyi tanıyor olabiliyor. Ama şarkılara ve müziğe duyulan ortak bir sevgi, Türk müziğine ve şarkılarına yönelik güçlü bir gurur duygusu var.

9. Bazı Altın Gün albümleri insanı dans etmeye teşvik ederken bazıları daha içe dönük bir his taşıyor. Bir albümün ruhu üretim sürecinde mi ortaya çıkıyor, yoksa en başından itibaren zihninizde belirli bir fikir oluyor mu?

Genellikle süreç içinde şekilleniyor. O dönemde nasıl hissettiğimizin de bunda etkisi var. Neşet Ertaş’ın şarkılarındaki melankolik temaların, bu albümün daha içe dönük bir yapıya sahip olmasına katkıda bulunduğunu söyleyebilirim.

10. Üzerinde çalışmak isteyip de bir türlü fırsat bulamadığınız bir şarkı ya da sanatçı var mı? Sizi bundan alıkoyan ne oldu?

Çalmayı denediğimiz ama üzerine kendi katkımızı sunabileceğimizi hissetmediğimiz şarkılar oldu. Böyle durumlarda yeni bir versiyon hazırlamanın da bir anlamı kalmıyor.

Original Interview — English

Altın Gün reimagines songs by Neşet Ertaş through their own musical approach on their new album, Garip. We spoke with the band about their relationship with the past, the inspiration they draw from Turkish music, and how their musical perspective has evolved over the years.

1. Listening to Garip, it feels as if you are not so much replaying old songs as building a new place around them. Do you think this album goes back to the past, or does it place the past within today?

I would say it does both, but more to the past. We use pretty old-school recording techniques, gear and instruments, and the influences we have are mostly from older music. We’re basically doing what Barış Manço, Erkin Koray, Selda Bağcan, Cem Karaca, Moğollar, etc., were doing in the ’70s: taking traditional Turkish folk songs and putting them in a more contemporary context. While other Altın Gün albums could also have some more ’80s influences, this one is pretty old-school, like On and Gece, the first two records.

2. After the changes in the band’s lineup and the changes in the group’s personnel, Altın Gün still looks like the same band from the outside, but I imagine many of the small dynamics within the group have changed. What do you think changed you the most?

Every band member puts a little of themselves into the band and the music. I would like to let the public decide how that changed us.

3. Jasper’s discovery of Turkish music has become an inseparable part of the Altın Gün story. What I’m curious about is what came after that. After living with this music for so long, what is it that still excites you?

There’s still a vast catalogue of Turkish music to explore, but I would say we’re inspired by music from all around the globe. There are a lot of influences from other music in our songs, although they might not be so obvious. There’s definitely reggae in the guitar parts. There’s definitely Latin music in the percussion, etc. It’s just that we use Turkish folk songs as the basis, but from there it’s a blank canvas.

4. You have said before that when choosing songs, you especially look at the melody and the hook. What is the first thing that usually makes you feel that a song can become an Altın Gün song? The rhythm, the lyrics, the sound, or something else?

We usually feel that quite soon. Erdinç will come up with a way to interpret the melody and chords, and usually has an idea of the tempo too. We’ll start jamming on it, and it usually takes shape pretty quickly. Then sometimes it takes a lot of work to get the details down; other times, it’s basically how we jammed it the first time.

5. Did returning to Neşet Ertaş on Garip give you a safe space to work in, or did it, on the contrary, place a greater responsibility on your shoulders?

We’ve played many songs written by him before, and he’s the artist Erdinç loves most, so it felt quite natural to make a record dedicated to his songs. Of course, he is arguably the most legendary Turkish artist and songwriter of modern times, so it’s a big responsibility to bear. His songs were, and still are, played by many other artists, so that makes us feel that it’s okay to do. We also asked for his family’s blessing to take on this project, and they gave us their blessing.

6. Altın Gün is sometimes seen from the outside as a band that plays covers, but what you do feels less like copying and more like rebuilding and creating something new. Where do you draw the line between those two things?

I like to think of most of these songs as standards, like in jazz. It’s a point of departure: a melody, a harmony, a lyric, to which you can add a lot of your own flavour, which I like to believe we do. We seldom cover a whole arrangement.

7. Have performed in Istanbul, Amsterdam, Berlin, Rotterdam, and dozens of different cities. Do some songs connect with people in the exact same way everywhere, or have you noticed a specific song receive completely different, unexpected reactions from city to city?

In Türkiye in general, we do notice that a lot more people know these songs by heart, and there’s a lot of singing along and energy, which we obviously love. Sometimes, when we notice there are a lot of Turks in the audience, we change the set around a bit to include some halays; they usually love that. My most unexpected response this year was when we played in Malaysia, where a huge part of the crowd sang along to the songs phonetically, very loudly, which was unexpected and great.

8. People often say that Altın Gün creates a sense of nostalgia and pride among Turkish listeners. Do you think this response is something that comes from a conscious part of your music, or do the songs already carry those feelings within them?

They sure already carry those feelings with them. My favourite thing is to see people taking their parents to our shows. The parents know the originals, the kids might know our versions better, but there’s a shared appreciation for the songs and music, and a great sense of pride in Turkish music and songs.

9. Some Altın Gün albums make people want to dance, while others feel more inward-looking. Does the spirit of an album emerge during the process, or is it there in your mind from the very beginning?

It’s usually what happens during the process, but also where our minds are at the time, etc. I would say the melancholic themes of Neşet Ertaş’s songs contributed to this record being more inward-looking.

10. Is there a song or artist you have wanted to work on but never quite got around to? What stopped you?

There are songs that we’ve tried to play and felt like we had nothing to add or contribute to. In that case, it doesn’t make sense to make a version.