Sinema tarihindeki en popüler film uyarlamalarından biri şüphesiz J.K. Rowling’in kaleminden çıkan Harry Potter kitaplarının sekiz filmlik serisidir. 2000’lerde çocukluğunu geçiren herkes için Harry Potter serisi çok anlamlıdır; çünkü Harry, Ron ve Hermione gibi karakterlerle beraber büyüdük. Hayat hakkında ölüm gibi ciddi konuları belki de çocukken tam olarak anlayamazken, Harry Potter sayesinde daha iyi anladık ve onlarla daha barışık olduk.
2001’de Harry Potter ve Felsefe Taşı filmi vizyona girdi. Film çıktığında bir fenomene dönüşeceği anlaşılsa da akıllarda en çok kalan unsur, filmin jenerik müziği hâline gelen Hedwig’s Theme oldu. Bu müziği hafızamıza kazıyan ise Star Wars, Jurassic Park, Jaws ve Indiana Jones gibi popüler filmlerin müziklerini de bestelemiş olan John Williams‘tan başkası değildi. Bu kadar çok filmin akılda kalıcı müziklerini besteleyen John Williams’a Harry Potter filmlerinin ilk üçünün müziğinin emanet edilmesi, bir film serisinin müzikal kimliğinin nasıl oluşturulması gerektiğine dair önemli ipuçları sunuyor. Bu yazıda Williams’ın müziğini yaptığı ilk üç filmde öne çıkan parçalar hakkında konuşacağız.
Hedwig’s Theme: Serinin Müzikal Kimliği
John Williams, serinin ilk üç filmi olan Harry Potter ve Felsefe Taşı, Harry Potter ve Sırlar Odası ve Harry Potter ve Azkaban Tutsağı‘nın müziklerini besteledi. İlk filmde öne çıkan parça Hedwig’s Theme oldu. Bu eser, serinin diğer filmlerinde ve Fantastic Beasts and Where to Find Them serisinde de kullanılan bir müzik oldu. Bu yüzden serinin temel parçası olduğunu söyleyebiliriz.
Hedwig’s Theme, bu nedenle bir leitmotif; yani filmde bir karakter, mekân, obje veya fikirle ilişkilendirdiğimiz müziktir (McIntyre, 2026). İsmini Harry Potter’ın baykuşu Hedwig’den alıyor olsa da biz bu müziği Harry Potter ve onun büyülü dünyasıyla ilişkilendiriyoruz.
Bu müzikte akılda kalıcı melodiyi veren celesta, piyanoya benzeyen fakat metal çubuklara vurarak ses elde eden bir enstrümandır. Bu enstrümanın önemli olmasının sebebi, metal çubuklara vurularak çıkarılan sesin bize o fantastik atmosferi hissettirmesidir. Çünkü bu sayede Harry Potter ve onun sihirli dünyasıyla dinlediğimiz bu parçayı kolayca ilişkilendirebiliyoruz.
Dolayısıyla Hedwig’s Theme, bir filmde veya seride enstrüman seçiminin ne kadar etkili olduğunun en iyi örneklerinden biridir. Parçanın 3/8’lik ölçüde olması ve tonunun Mi minör olması da karakteristiğini etkiler; çünkü minör tonda yazılan parçalar daha hüzünlü bir hissiyata sahiptir (MuseScore).
Fawkes the Phoenix: Umudun ve Dostluğun Sesi
İkinci film Harry Potter ve Sırlar Odası‘nda ise öne çıkan parça Fawkes the Phoenix‘tir. Bu parçanın önemli olmasının sebebi, Dumbledore’un anka kuşu Fawkes ile Harry’nin tanıştığı sırada çalması ve Harry’ye Sırlar Odası’nda Basilisk ile mücadelesinde Fawkes yardımcı olurken de duyulmasıdır.
Bu parça 6/8 ve 9/8‘lik ölçüler içermektedir. Yapı olarak üçün katlarından oluştuğu için Hedwig’s Theme ile benzerlik göstermektedir. Öne çıkan parçanın yine bir hayvanın isminden gelmesi de Harry’nin sihirli dünyasında karakterlerimize eşlik eden hayvanların dostluğunu ve onlar için taşıdığı önemi vurgulamaktadır.
A Window to the Past: Zaman ve Özlemin Müziği
Üçüncü filmde en çok dinlenen parça A Window to the Past, film müziğinin sahneyle kurduğu bağı ve filmin genelinde önemli olan zaman kavramını düşündürüyor.
Filmde bu müziği Harry ile Profesör Lupin, Harry’nin ailesi hakkında konuşurken duyuyoruz. Lupin, Harry’nin anne ve babasını hayattayken tanımış insanlardan biridir ve Harry’nin onu dinlemesi çok anlamlıdır; çünkü Harry ailesini hiçbir zaman canlı olarak göremedi.
Zaman temasının önemli olmasının bir başka sebebi ise karakterlerimizin kullandığı zaman döndürücüdür. Harry ve Hermione hem Şahgaga’nın ölümünü engeller hem de Sirius Black’in hayatını kurtarır. Sirius Black seride önemli bir karakterdir; çünkü Harry için adeta bir baba figürü ve ailesinin en yakın dostlarından biridir.
Fakat bu müziği filmi veya kitapları hiç okumadan dinlediğinizde kendinizi fantastik bir evrende, hatta yanlışlıkla The Lord of the Rings evreninde bile bulabilirsiniz. Bunun temel sebebi ise flüttür. Flüt, bizi fantastik bir evrene götüren o büyülü sesi elde etmektedir. Bu da yine John Williams’ın enstrüman tercihinin ne kadar işlevsel olduğunun göstergesidir.
Sonuç
Aslına bakılırsa Williams’ın her bir Harry Potter bestesi, hem kendi müzikal kimliğini yansıtmakta hem de bir serinin üç filmi için müzik yaparken nasıl bütünlük sağlanması gerektiğini geleceğin film müzisyenlerine göstermektedir.
Bir plak dükkânında gördüğünüz film müziği plakları aslında kendi başına, tıpkı John Williams’ın besteleri gibi, yalnızca filmler için değil; müziğin kendisi için de dinlenebilir. Film müziği filmin sadece bir parçasıdır, ancak kendi içerisinde de bütün oluşturan bağımsız bir sanat eseridir. Müzik, filmlerin vazgeçilmez bir parçası olarak hikâyeye, sahnelere, karakterlerin duygularına ve düşüncelerine ortak olurken; filmden bağımsız olarak da apayrı bir sanat eserine dönüşür.
